'Radiohead: So Fucking Special'
OPINIE -Gijsbert Kamer − 06/01/12, 16:31
VK WEBLOG Wanneer viel ik eigenlijk voor Radiohead? Die vraag houdt Gijsbert Kamer al de hele week bezig. Of in ieder geval sinds hij dinsdag om drie minuten voor 12 de nieuwe 3Voor12 bezocht.
Thom Yorke van de Britse band Radiohead. © afp
© ap
Iedere liefhebber van popmuziek kent de site neem ik aan, ga er anders snel naartoe, zeker sinds de site deze week vernieuwd is kom je er niet meer van af.
Een van de bakens van 3voor12 is de zogeheten Luisterpaal waar de redactie belangrijke releases (voor zover de artiesten daar aan mee willen werken) hangt, zodat eenieder nu bijvoorbeeld kan vaststellen hoe goed de nieuwe Blaudzun is, of hoe Keeswaardig de compilatie van Kees van Hondt eigenlijk is.
Op de nieuwe voorpagina van 3voor12 staat ook een link naar het concert dat Radiohead in 1995 gaf op het (derde) Lowlands festival.
Wat een idee trouwens om iedere week (hoop ik) een concert uit het immense VPRO radioarchief te lichten. Mogelijk dat dit optreden al jaren gewoon te beluisteren was op 3voor12, maar ik was er nooit op gekomen. Nu wel, en ik ben er heel blij mee.
Al luisterend vroeg ik me echter wel af, hoezeer ik toen zelf 'into' Radiohead was.
Niet erg nog, moet ik bekennen.
Zondagmiddag
Ik weet nog goed hoe en wanneer het concert plaatsvond. Het was op zondagmiddag (Thom Yorke zegt ook 'good afternoon, we're a band called Radiohead).
De deadline voor het Lowlands verslag dat ik samen met Gert van Veen zou maken, naderde. Volgens mij speelde rond diezelfde tijd ook nog Guided By Voices.
Ik heb van allebei nauwelijks iets gezien.
Raar eigenlijk dat Radiohead niet op mijn prioriteitenlijstje stond. Het was immers zomer 1995, de door mij zo geliefde Britpop tierde welig. Supergrass en Elastica hadden geweldige debuten uit. Blur en Oasis zouden met nieuwe albums komen, en ja, ook Different Class van Pulp, daar keek ik vol verlangen naar uit, want dat was op dat moment de band waar ik mijn geld op had ingezet.
En Radiohead dan? Was hun in maart dat jaar verschenen tweede album The Bends met dan niet bevallen? Ja hoor, best, alleen draaide ik hem eigenlijk nooit. Meer rock dan pop, denk ik.
Radiohead was trouwens wel bekend aan het worden. Ze werden veel gedraaid, vooral door de VARA, en ze verkochten ook behoorlijk.
Maar iets weerhield me ervan echt voor ze gaan, zoals ik voor Supergrass, Blur en Pulp ging.
Het zou nog tot Pinkpop 1996 duren voordat ik wel voor ze viel, dat moment weet ik nog precies. Ik draaide plaatjes tussen de bands op het 'kleine' podium (vergeet altijd welk van de twee Noord of Zuid was). Voordat Radiohead zo verschijnen draaide ik Champagne Supernova van Oasis. Ik vond het mooi dat het in ieder geval leek alsof de band had gewacht totdat de laatste tonen waren weggestorven. En daar stond Thom Yorke ineens met zijn gele pak.
Er volgde een pracht concert, dat volgens mij de definitieve doorbraak van de band in Nederland bezegelde.
Het zou nog een jaar duren voordat hun baanbrekende album OK Computer zou verschijnen. Ik weet nog goed dat ik een bandje met vijf nummers ervan kreeg, begin 1997, en dat in een walkman op de bank afdraaide. Ik wist echt niet wat ik hoorde. Die drums, dat geluid, die zang, wat een nummers!
Dat hakte er echt enorm in. Het concert dat Radiohead in juni 1997 in het Utrechtse Vredenburg gaf, rond de tijd van hun fameuze Glastonbury show was in mijn beleving een van de mooiste ooit.
Maar ik had gewaarschuwd kunnen zijn als ik in augustus 1995 goed naar Radiohead geluisterd had op Lowlands.
Want je hoort hier duidelijk een band voorbestemd voor grote dingen. Veel nummers van The Bends natuurlijk, maar ook nog doodleuk Creep als vijfde liedje, en ook al een vroeg versie van Lucky, een hoogtepunt.
Klassiekers
My Iron Lung, Street Spirit, Just: wat een klassiekers, denk ik nu. Dat ik daar niet eerder als een blok voor gevallen was.
Maar luisterend kun je nauwelijks bevroeden dat hier een band stond die nog minstens twee, misschien wel drie keer de popgeschiedenis zou doen kantelen.
Natuurlijk, eerst met OK Computer en de single Paranoid Android, maar in 2000 weer met het toen zeer experimenteel klinkende Kid A, en in 2007 eigenlijk nog een keer met hun 'internet-only' release In Rainbows.
Luister naar hun recente werk en je hoort nauwelijks raakvlakken met de rockband die op Lowlands in 1995 zo begeesterd aan het werk was.
Rommelig soms, maar erg gedreven.
Het ontging me toen alleen.
Ach ja, augustus 1995. Het was een paar weken voordat de 'oorlog' tussen Blur en Oasis losbarstte. Ik was voor Blur, en bleef roepen dat The Great Escape een betere plaat was dan (What's The Story) Morning Glory.
Niet waar, natuurlijk, maar ik vind de eerste Oasis nog altijd veel beter. En The Great Escape een stuk beter dan de geschiedschrijving ons nu wil doen geloven.
Maar het best van alles vond ik Different Class van Pulp, en waar het rockmuziek betrof, was ik echt verslaafd geraakt aan de dubbelaar van de Smashing Pumpkins, Mellon Collie & The Infinite Sadness.
Radiohead had er prima bij gekund, maar nee, het kwartje was nog niet gevallen.
Nu geniet ik al dagen van dat optreden op Lowlands, en vraag ik me af welke band of plaat ik mogelijk vorig jaar zo aan me voorbij heb laten gaan als Radiohead.
Dwarse gitaarrock
Het gekke is, dat ik The Bends inmiddels tot mijn favoriete platen reken. Ik draai hem vaker dan OK Computer bijvoorbeeld.
Maar al luisterend naar het concert op 3voor12 vraag ik me wel een ding af: waar verloor Radiohead het plezier in het maken van dwarse gitaarrock?
En vooral: wie heeft Thom Yorke afgeleerd te rocken?
Ik mis de manier waarop hij in 1995 zong toch wel een beetje. Ook al had ik er zelf toen geen oren naar.
Maar goed, luister zelf zou ik zeggen.
Benieuwd welk concert volgende week uit het VPRO archief gelicht wordt. Want laten ze er maar een gewoonte van maken: wekelijks een legendarisch concert op de Luisterpaal.
Ik maak er wel een stukkie bij.....
Gijsbert Kamer is muziekjournalist van de Volkskrant.
Een van de bakens van 3voor12 is de zogeheten Luisterpaal waar de redactie belangrijke releases (voor zover de artiesten daar aan mee willen werken) hangt, zodat eenieder nu bijvoorbeeld kan vaststellen hoe goed de nieuwe Blaudzun is, of hoe Keeswaardig de compilatie van Kees van Hondt eigenlijk is.
Op de nieuwe voorpagina van 3voor12 staat ook een link naar het concert dat Radiohead in 1995 gaf op het (derde) Lowlands festival.
Wat een idee trouwens om iedere week (hoop ik) een concert uit het immense VPRO radioarchief te lichten. Mogelijk dat dit optreden al jaren gewoon te beluisteren was op 3voor12, maar ik was er nooit op gekomen. Nu wel, en ik ben er heel blij mee.
Al luisterend vroeg ik me echter wel af, hoezeer ik toen zelf 'into' Radiohead was.
Niet erg nog, moet ik bekennen.
Zondagmiddag
Ik weet nog goed hoe en wanneer het concert plaatsvond. Het was op zondagmiddag (Thom Yorke zegt ook 'good afternoon, we're a band called Radiohead).
De deadline voor het Lowlands verslag dat ik samen met Gert van Veen zou maken, naderde. Volgens mij speelde rond diezelfde tijd ook nog Guided By Voices.
Ik heb van allebei nauwelijks iets gezien.
Raar eigenlijk dat Radiohead niet op mijn prioriteitenlijstje stond. Het was immers zomer 1995, de door mij zo geliefde Britpop tierde welig. Supergrass en Elastica hadden geweldige debuten uit. Blur en Oasis zouden met nieuwe albums komen, en ja, ook Different Class van Pulp, daar keek ik vol verlangen naar uit, want dat was op dat moment de band waar ik mijn geld op had ingezet.
En Radiohead dan? Was hun in maart dat jaar verschenen tweede album The Bends met dan niet bevallen? Ja hoor, best, alleen draaide ik hem eigenlijk nooit. Meer rock dan pop, denk ik.
Radiohead was trouwens wel bekend aan het worden. Ze werden veel gedraaid, vooral door de VARA, en ze verkochten ook behoorlijk.
Maar iets weerhield me ervan echt voor ze gaan, zoals ik voor Supergrass, Blur en Pulp ging.
Het zou nog tot Pinkpop 1996 duren voordat ik wel voor ze viel, dat moment weet ik nog precies. Ik draaide plaatjes tussen de bands op het 'kleine' podium (vergeet altijd welk van de twee Noord of Zuid was). Voordat Radiohead zo verschijnen draaide ik Champagne Supernova van Oasis. Ik vond het mooi dat het in ieder geval leek alsof de band had gewacht totdat de laatste tonen waren weggestorven. En daar stond Thom Yorke ineens met zijn gele pak.
Er volgde een pracht concert, dat volgens mij de definitieve doorbraak van de band in Nederland bezegelde.
Het zou nog een jaar duren voordat hun baanbrekende album OK Computer zou verschijnen. Ik weet nog goed dat ik een bandje met vijf nummers ervan kreeg, begin 1997, en dat in een walkman op de bank afdraaide. Ik wist echt niet wat ik hoorde. Die drums, dat geluid, die zang, wat een nummers!
Dat hakte er echt enorm in. Het concert dat Radiohead in juni 1997 in het Utrechtse Vredenburg gaf, rond de tijd van hun fameuze Glastonbury show was in mijn beleving een van de mooiste ooit.
Maar ik had gewaarschuwd kunnen zijn als ik in augustus 1995 goed naar Radiohead geluisterd had op Lowlands.
Want je hoort hier duidelijk een band voorbestemd voor grote dingen. Veel nummers van The Bends natuurlijk, maar ook nog doodleuk Creep als vijfde liedje, en ook al een vroeg versie van Lucky, een hoogtepunt.
Klassiekers
My Iron Lung, Street Spirit, Just: wat een klassiekers, denk ik nu. Dat ik daar niet eerder als een blok voor gevallen was.
Maar luisterend kun je nauwelijks bevroeden dat hier een band stond die nog minstens twee, misschien wel drie keer de popgeschiedenis zou doen kantelen.
Natuurlijk, eerst met OK Computer en de single Paranoid Android, maar in 2000 weer met het toen zeer experimenteel klinkende Kid A, en in 2007 eigenlijk nog een keer met hun 'internet-only' release In Rainbows.
Luister naar hun recente werk en je hoort nauwelijks raakvlakken met de rockband die op Lowlands in 1995 zo begeesterd aan het werk was.
Rommelig soms, maar erg gedreven.
Het ontging me toen alleen.
Ach ja, augustus 1995. Het was een paar weken voordat de 'oorlog' tussen Blur en Oasis losbarstte. Ik was voor Blur, en bleef roepen dat The Great Escape een betere plaat was dan (What's The Story) Morning Glory.
Niet waar, natuurlijk, maar ik vind de eerste Oasis nog altijd veel beter. En The Great Escape een stuk beter dan de geschiedschrijving ons nu wil doen geloven.
Maar het best van alles vond ik Different Class van Pulp, en waar het rockmuziek betrof, was ik echt verslaafd geraakt aan de dubbelaar van de Smashing Pumpkins, Mellon Collie & The Infinite Sadness.
Radiohead had er prima bij gekund, maar nee, het kwartje was nog niet gevallen.
Nu geniet ik al dagen van dat optreden op Lowlands, en vraag ik me af welke band of plaat ik mogelijk vorig jaar zo aan me voorbij heb laten gaan als Radiohead.
Dwarse gitaarrock
Het gekke is, dat ik The Bends inmiddels tot mijn favoriete platen reken. Ik draai hem vaker dan OK Computer bijvoorbeeld.
Maar al luisterend naar het concert op 3voor12 vraag ik me wel een ding af: waar verloor Radiohead het plezier in het maken van dwarse gitaarrock?
En vooral: wie heeft Thom Yorke afgeleerd te rocken?
Ik mis de manier waarop hij in 1995 zong toch wel een beetje. Ook al had ik er zelf toen geen oren naar.
Maar goed, luister zelf zou ik zeggen.
Benieuwd welk concert volgende week uit het VPRO archief gelicht wordt. Want laten ze er maar een gewoonte van maken: wekelijks een legendarisch concert op de Luisterpaal.
Ik maak er wel een stukkie bij.....
Gijsbert Kamer is muziekjournalist van de Volkskrant.
Maar begin 2011 was Gijsbert wel enthousiast over het niet rockende TKOL:
Daar was hij ineens: de nieuwe Radiohead
Van onze medewerker Gijsbert Kamer − 21/02/11, 09:15
AMSTERDAM - Een week geleden wist niemand nog dat er een nieuw album van Radiohead in aantocht was, sinds afgelopen vrijdag kan iedereen hem via internet beluisteren.
RADIOHEAD: THE KING OF LIMBS
- Oordeel van onze recensent
The King Of Limbs, vernoemd naar een van de oudste bomen in Europa duurt nog geen 38 minuten en is op de site van de band, Radiohead.com, te downloaden. 7 Euro voor een mp3, 11 voor een WAM-bestand met een betere geluidskwaliteit. De plaat wordt op 28 maart ook gewoon op cd en lp uitgebracht en voor wie dat nog niet genoeg is: op de site zijn eveneens luxe edities te bestellen voor 36 euro (vinyl + cd + mp3) of 39 euro (vinyl + cd + WAM). Die zullen op 9 mei wereldwijd worden verstuurd.
Online bestelling
Pas vorige week maandag maakte de band de lancering van het nieuwe album bekend. Wie online een bestelling deed, zou afgelopen zaterdag de plaat kunnen binnenhalen. Hoeveel en welke nummers bleef allemaal nog in het ongewisse. Berichten uit Japan dat het om acht nummers zou gaan werden door het management ontkend. Behalve de band leek niemand iets over de muziek op The King Of Limbs te weten.
Tot donderdag, toen Europese platenmaatschappijen, in maart belast met de fysieke distributie van de cd/lp, voor een luistersessie in Parijs bijeenkwamen.
Acht nummers, inderdaad, en de lancering zou wel eens wat vroeger kunnen worden, liet V2 Records donderdagavond weten.
Twitter
Vrijdag rond het middaguur verschenen de eerste berichten op internet: The King Of Limbs was via de 'trackingorder' link op de aankoopbevestiging ineens te downloaden. Twitter liep vol met berichten van Radiofans. Het leek even alsof de hele popindustrie maar met een ding bezig was: luisteren naar het nieuwe album van Radiohead.
Net als najaar 2007 toen de band zijn plaat In Rainbows als download had aangeboden. Maar er zijn ook verschillen. Toen mochten de kopers zelf bepalen welk bedrag ze ervoor over hadden en werd nadrukkelijk gesteld dat Radiohead alles zonder platenmaatschappij zou doen. Nu is er een vaste prijs, een platenmaatschappij (XL Recordings) en een releasedatum.
Geen recensie-exemplaar
Het lijkt er dus op dat de band wat minder rigide de gebruikelijke gang van zaken in de muziekindustrie omzeilt. Opnieuw neemt het grote publiek gelijktijdig van een nieuw Radiohead kennis als de popcritici.
Van recensie-exemplaren of tegenwoordig meer gebruikelijke online 'streams' was geen sprake.
Dus regende het op internet vrijdag al na een uur van de verwijzingen naar 'eerste indruk-recensies'. Blijkbaar vraagt een snelle, onverwachte release ook om snelle reacties.
The King Of Limbs is echter allesbehalve een plaat die zich na een keer draaien al laat duiden.
Krakende elektronica
Vanaf het openingsnummer Bloom dat begint met een stukje 'minimal' piano, wat krakende elektronica en Philip Selways altijd net wat afwijkende drumpatronen, weet je wel dat je naar een Radiohead-plaat luistert. Thom Yorke zingt alsof zijn longen gevuld zijn met helium, zoals hij dat sinds Kid A (2000) het liefst lijkt te doen.
Nee, dit gaat alweer niet de terugkeer naar de rockmuziek worden, waar fans van platen als The Bends (1995) en OK Computer (1997) stiekem op hoopten. Toch klinkt het meteen verrassender en spannender dan In Rainbows indertijd. Veel nummers ademden daarop een sfeer uit van: we kúnnen wel conventionele liedjes maken, maar we doen er lekker iets raars mee.
Jazz
Dat is nu niet het geval. Compositorisch vormen de acht stukken veel meer een geheel. Opnieuw blijkt de band goed te hebben geluisterd naar de sound van toonaangevende producers in de elektronische muziek, zoals Flying Lotus, en ook akkoorden schema's en tempowisselingen die je eerder in de jazz verwacht worden niet geschuwd.
De basis wordt meestal gevormd door al dan niet geloopte drumpartijn van Selway die altijd lichtvoetig blijven. En hoewel de band al jaren de naam heeft gitaarrock te hebben vervangen door elektronica is het in veel nummers juist de heel subtiel tokkelende gitaar van Ed O'Brien die het toetsen- en bas-geluid van de broers Greenwood overstemt.
Nog een keer
Niet alle liedjes zijn meteen even gemakkelijk te bevatten, al was het maar omdat er zoveel in gebeurt. Maar bijvoorbeeld Lotus Flower, dat Yorke solo al eens live heeft gespeeld, kan zich meteen meten met het beste van Kid A. En als Yorke in het met een prachtige gitaarpartij en koortje opgesierde slotnummer Separator de woorden prevelt: 'If you think this is everything, you're wrong', geef je hem gelijk. Het enige dat je na veertig minuten (die voorbij vliegen) wilt doen is de plaat nog een keer aanklikken. Na een keer of tien wordt het echt leuk.
Radiohead: The King Of Limbs
Online bestelling
Pas vorige week maandag maakte de band de lancering van het nieuwe album bekend. Wie online een bestelling deed, zou afgelopen zaterdag de plaat kunnen binnenhalen. Hoeveel en welke nummers bleef allemaal nog in het ongewisse. Berichten uit Japan dat het om acht nummers zou gaan werden door het management ontkend. Behalve de band leek niemand iets over de muziek op The King Of Limbs te weten.
Tot donderdag, toen Europese platenmaatschappijen, in maart belast met de fysieke distributie van de cd/lp, voor een luistersessie in Parijs bijeenkwamen.
Acht nummers, inderdaad, en de lancering zou wel eens wat vroeger kunnen worden, liet V2 Records donderdagavond weten.
Vrijdag rond het middaguur verschenen de eerste berichten op internet: The King Of Limbs was via de 'trackingorder' link op de aankoopbevestiging ineens te downloaden. Twitter liep vol met berichten van Radiofans. Het leek even alsof de hele popindustrie maar met een ding bezig was: luisteren naar het nieuwe album van Radiohead.
Net als najaar 2007 toen de band zijn plaat In Rainbows als download had aangeboden. Maar er zijn ook verschillen. Toen mochten de kopers zelf bepalen welk bedrag ze ervoor over hadden en werd nadrukkelijk gesteld dat Radiohead alles zonder platenmaatschappij zou doen. Nu is er een vaste prijs, een platenmaatschappij (XL Recordings) en een releasedatum.
Geen recensie-exemplaar
Het lijkt er dus op dat de band wat minder rigide de gebruikelijke gang van zaken in de muziekindustrie omzeilt. Opnieuw neemt het grote publiek gelijktijdig van een nieuw Radiohead kennis als de popcritici.
Van recensie-exemplaren of tegenwoordig meer gebruikelijke online 'streams' was geen sprake.
Dus regende het op internet vrijdag al na een uur van de verwijzingen naar 'eerste indruk-recensies'. Blijkbaar vraagt een snelle, onverwachte release ook om snelle reacties.
The King Of Limbs is echter allesbehalve een plaat die zich na een keer draaien al laat duiden.
Krakende elektronica
Vanaf het openingsnummer Bloom dat begint met een stukje 'minimal' piano, wat krakende elektronica en Philip Selways altijd net wat afwijkende drumpatronen, weet je wel dat je naar een Radiohead-plaat luistert. Thom Yorke zingt alsof zijn longen gevuld zijn met helium, zoals hij dat sinds Kid A (2000) het liefst lijkt te doen.
Nee, dit gaat alweer niet de terugkeer naar de rockmuziek worden, waar fans van platen als The Bends (1995) en OK Computer (1997) stiekem op hoopten. Toch klinkt het meteen verrassender en spannender dan In Rainbows indertijd. Veel nummers ademden daarop een sfeer uit van: we kúnnen wel conventionele liedjes maken, maar we doen er lekker iets raars mee.
Jazz
Dat is nu niet het geval. Compositorisch vormen de acht stukken veel meer een geheel. Opnieuw blijkt de band goed te hebben geluisterd naar de sound van toonaangevende producers in de elektronische muziek, zoals Flying Lotus, en ook akkoorden schema's en tempowisselingen die je eerder in de jazz verwacht worden niet geschuwd.
De basis wordt meestal gevormd door al dan niet geloopte drumpartijn van Selway die altijd lichtvoetig blijven. En hoewel de band al jaren de naam heeft gitaarrock te hebben vervangen door elektronica is het in veel nummers juist de heel subtiel tokkelende gitaar van Ed O'Brien die het toetsen- en bas-geluid van de broers Greenwood overstemt.
Nog een keer
Niet alle liedjes zijn meteen even gemakkelijk te bevatten, al was het maar omdat er zoveel in gebeurt. Maar bijvoorbeeld Lotus Flower, dat Yorke solo al eens live heeft gespeeld, kan zich meteen meten met het beste van Kid A. En als Yorke in het met een prachtige gitaarpartij en koortje opgesierde slotnummer Separator de woorden prevelt: 'If you think this is everything, you're wrong', geef je hem gelijk. Het enige dat je na veertig minuten (die voorbij vliegen) wilt doen is de plaat nog een keer aanklikken. Na een keer of tien wordt het echt leuk.
Radiohead: The King Of Limbs
En bekijk en luister eens de sublieme uitvoeringen van In Rainbows en TKOL
live from the basement
0 reacties:
Een reactie posten