Radiohead deed Amsterdam aan – de recensies, tweets en video’s
Thom Yorke (links) en Jonny Greenwood tijdens het Ziggo Dome concert van de King of Limbs tour van Radiohead. Foto NRC / Andreas Terlaak
CULTUUR
Zo’n zeventienduizend man zag gisterenRadiohead in de Amsterdamse Ziggo Dome. Het werd een dwarsdoorsnede van twintig jaar Radiohead, met veel nieuw werk afgewisseld door klassieke publieksfavorieten. Uiteraard met uitzondering van het illustere Creep (want). De eerste recensies op een rij.
Vierentwintig songs speelde Radiohead (zie hier de hele setlist) in de spiksplinternieuwe Ziggo Dome, waar de band zo’n twee uur voor uittrok. In de recensies van het eerste concert van Radiohead in Nederland in vier jaar zijn de meningen slechts een klein beetje verdeeld:
‘RADIOHEAD HEEFT DE LICHTSHOW HARD NODIG’
Volgens NRC-recensent Jan Vollaard nadert Radiohead “het gevaarlijke breekpunt waar de lichtshow belangrijker dreigt te worden dan de muziek.” Bij elk nummer, schrijft Vollaard vandaag in NRC Handelsblad, werd gisteren in de Ziggo Dome een spectaculair nieuw lichtplan uit de computer getoverd, in helle kleuren die niet zelden vloekten met de ingetogen mineurtonen die door de zes schaduwen op het podium werden voortgebracht.
“Live woekert de groep uit Oxford met de schaal waarop ze hun gedeconstrueerde popmuziek naar hun arenapubliek moeten brengen. Sinds het doorbraakalbum OK Computer uit 1997 is hun muziek alsmaar experimenteler geworden, met abstracte elektronische klanken die steeds meer de plek van de gitaren zijn gaan innemen. Muziek als van het recente album The King Of Limbs laat zich niet makkelijk vertalen naar de gangbare praktijk van een rockband. De sfeer is somber en frontman Thom Yorke zingt met een eeuwige snik in de stem.Het leek schizofreen, hoe Radiohead moeiteloos kon omschakelen van de robotmuziek van Kid A naar de heavy gitaarsound van Myxomatosis. De breakbeat van The Gloaming werd passend ingevuld door gastmuzikant Clive Deamer (van o.a. Portishead) op drums, terwijl vaste drummer Phil Selway met een tamboerijntje rammelde. De weldadige melodie van Karma Police werd gevolgd door de loodzware subbassen van Feral, een knipoog naar de dubstep die door Radiohead net zo gretig wordt omarmd als andere elektronische dansmuziek. Het complexe Paranoid Android blijft de vreemdste meezinger ooit.Al die verschillende gezichten maken dat Radiohead de lichtshow hard nodig heeft om er een coherent geheel van de maken. Songs van OK Computer fungeren nog altijd als steunpilaren onder een setlist met veel traag voort meanderende nummers. Een duidelijke spanningsboog was er niet, afgezien van de decibellenexplosie van het disconummer Idioteque waarmee een lawaaiige climax werd afgedwongen. Stergitarist Jonny Greenwood is tegenwoordig het gelukkigst als hij in zijn cockpit van toetsenborden over zijn knoppen gebogen kan zitten. Na een van de vele toegiften werden de gitaren ironisch boven de hoofden geheven.”
Lees de hele recensie in de digitale editie van NRC Handelsblad, alleen voor abonnee’s.
‘WAANZINNIG GOED’
Volkskrant-recensent Gijsbert Kamer:
gijsbertkamer Gijsbert KamerWaanzinnig goed, Radiohead vanavond. Twee drummers waren sinds The Fall in 82 niet zo essentieel. Maar wie was die Selway kloon?17 uur geleden
De Selway-kloon is trouwens Clive Deamer, drummer van Portishead, die Radiohead met een tweede drumstel bijstond.
Thom Yorke in de Ziggo Dome. Foto NRC / Andreas Terlaak
‘GENADE, WAT WEET HET VIJFTAL VANAF HET BEGIN TE OVERWELDIGEN’
Bij Kicking the Habit is Joris Rietbroek in overtuigd. En dat terwijl die auteur de band al voor de elfde keer ziet.
“Genade, wat weet het vijftal – aangevuld met Portishead-drummer Clive Deamer als extra slagwerker – vanaf het begin te overweldigen met vijf nummers die de grilligste, meest experimentele kant van Radiohead door de jaren heen vertegenwoordigen. Vooruit, OK Computer-favoriet Lucky zit er in het begin al tussenin als onverwoestbare behager, maar daarvoor is er de start met The King of Limbs-opener Bloom, de Flying Lotus-achtige compositie die een stuk voller en dynamischer wordt gespeeld dan op plaat. Met hoofdrollen voor de samengespeelde jazzy ritmes van drummer Phil Selway en hulpkracht Deamer die hier meteen onmisbaar blijkt, plus een Thom Yorke die direct laat horen geweldig bij stem te zijn.”
“Jawel, bijna een echte droomsetlist dus met bijna alle kanten van 20 jaar Radiohead erin verwerkt, op muziek van eerste albums Pablo Honey en The Bends na. In deze bloedvorm, met een band die intens speelt maar zeldzaam ontspannen en met zichtbaar plezier op het podium staat, is het eigenlijk zonde dat deze tour er na deze herfst alweer op zit. Voor nu belooft 2013 het jaar van Thom Yorke’s nevenproject Atoms For Peace te worden. En daarna? Niet te zeggen. Voor hetzelfde geld verrast Radiohead weer eens met nieuw werk, maar met hetzelfde gemak duurt het met deze perfectionisten weer twee, drie jaar. Wat niet te hopen is.
Lees het hele verslag bij Kicking the Habit.
‘VEEL VENIJN’
Atze de Vrieze, van 3voor12:
atzedevrieze Atze de VriezeIk vond het geweldig vanavond. Heel dappere set, elektronisch, kalme nummers, maar ook veel venijn, nul stadionbombast. #radiohead16 uur geleden
‘GEWELDIG IN BALANS’
Ook weinig negatieve woorden bij Live XS. Yorke was uitermate goed in vorm, schrijft auteur Milo Lambers:
“Het geluid is geweldig in balans. De vijf bandleden plus tweede drummer Clive Deamer staan op het podium op een eilandje omringd door synthesizers, trommels, piano’s, versterkers en radio’s, maar klinken als een onbreekbare eenheid. Over de pompende basis van de twee drums heen is elke kleine toetsenpartij of sambabal perfect hoorbaar.”
“Yorke is meer dan ooit de smaakmaker op het podium. Wat heeft die man een halo om zichzelf heen hangen. De creep is niet meer. Hij danst op Lotus Flower, lacht, maakt interactie en zingt fantastisch.”
Lees de hele review bij Live XS.
‘WAT ONTZETTEND GOED’
Nobert Pek, journalist voor onder meer nrc.next en Nieuwe Revu:
norbertpek Norbert PekWat ontzettend goed, wederom. En dan nog even eindigen met Everything in it's right place en Idioteque. Plus een flard Björk.#radiohead17 uur geleden
Die ‘flard Björk’ zat hem in Everything in it’s Right Place, dat werd ingezet met een deel van Björk’s Unravel (Spotify).
Een dansende Thom Yorke gisteravond. Foto NRC / Andreas Terlaak
‘MEER DAN GESLAAGDE TERUGKEER IN AMSTERDAM VOOR RADIOHEAD’
Bij NU.nl is auteur Harm Groustra juist te spreken over het decor: “Nog altijd gedreven en perfectionistisch (tot aan het sterke decor dat de laatste tournee zeker overtreft toe), maar vooral oprecht en niet te rebels om zo nu en dan toe te geven aan entertainment,” schrijft hij.
“Radiohead maakt de jaren van afwezigheid weer goed. Het belangrijkste wapenfeit van de band sinds de laatste show in de hoofdstad diende zich afgelopen jaar aan in de vorm van The King Of Limbs, een album dat bepaald niet zo goed ontvangen werd als voorganger In Rainbows.”
“Hij [Thom Yorke] lijkt zich meer dan ooit op zijn gemak te voelen met zichzelf. En dan maakt het ook niet uit dat bijvoorbeeld Creep niet gespeeld wordt: eigenlijk past het nummer toch totaal niet in de set. Bovendien is er voor emotie (Karma Police) en verrassing (A Wolf At The Door) alsnog meer dan genoeg ruimte vrij gemaakt.”
Lees het hele stuk bij NU.nl
‘NIEUWE NUMMERS HET BEST’
Muziekblogger Niels Aalberts:
KRAKEND EN BEWOGEN: FANBEELDEN
Dan de video’s. Veel fans stonden na het concert met een lamme arm buiten, omdat ze de halve show met hun telefoon omhoog hadden gestaan. Vervelend als je er precies achter staat, maar een uitkomst voor als je er niet bij was.
Niet alle 24 nummers van de setlist van gisteravond zijn vastgelegd (of in elk geval nog niet online gezet), maar een aardige greep is te maken. Duidelijk is het verschil in afstand, kwaliteit van beeld en geluid en er zijn altijd lui die vrolijk door blijven kleppen. Dat hoort erbij.
Openingsnummer Bloom:
Vrolijke fans bij het tweede nummer van de avond, Lucky:
Aardig in beeld gebracht is 15 Steps, het derde nummer en opener van voorlaatste cd In Rainbows:
Nummer vier van de avond, in hd, Kid A:
Van dezelfde filmer als Kid A komt ook Reckoner. In stemmig zwartwit:
Het ingetogen You and Whose Army:
Er werd lustig gebabbeld bij de filmer van Nude:
Een gloednieuw nummer, Ful Stop:
Nu al een moderne klassieker uit het Radiohead-repertoire, Lotus Flower:
There There, nummer twaalf van de avond, gefilmd van afstand, maar met aardig geluid:
Meegezongen tot aan het plafond van de Ziggo Dome (waar ondergetekende van kan getuigen): Karma Police:
En ook Paranoid Android, waar de lichten flink getest werden, bleek niet vergeten. Het werd nummer zestien van de ‘reguliere show’:
Paranoid Android, maar dan wat dichterbij:
Het eerste nummer van de eerste toegift, Give Up the Ghost:
Supercollider:
Yorke vroeg het publiek te helpen bij de vele woorden in de afsluiter van Hail to the Thief, A Wolf at the Door. Ze zpeelden het nummer voor het eerst deze tour:
Niet zo’n best geluid, maar een indruk van het lekker heftige Bodysnatchers:
De tweede toegift begon met How to Disappear Completely:
Het ultieme einde van de show met Idioteque (pas op: rond minuut 2.10 schiet ineens het volume omhoog):
- LEES MEER OVER:
- AMSTERDAM
- RADIOHEAD
- ZIGGO dome
Weergaloos en nog altijd eigenzinnig *****
15-10-12 14:23 uur
Zanger Thom Yorke en gitaris Jonny Greenwood van de Britse band Radiohead, gisteravond in de Ziggo Dome. © ANPRECENSIEThom Yorke is geen prater. De frontman van Radiohead spreekt tijdens een concert hooguit vijftien woorden. Hij zegt gedag, mompelt wat in de microfoon, en meldt terloops iets onverstaanbaars over Amsterdam.
Toch is Yorke een imponerende podiumverschijning. Hij danste gisteren in de uitverkochte Ziggo Dome als een bezetene. Maar dan wel op zijn geheel eigen wijze: in trance bijna, met bezwerende armgebaren en een lijf dat wiegen tot kunst verheft.
Weinig knuffelbaar
Yorkes eigenzinnigheid bepaalt al jaren het karakter van Radiohead. En het bijzondere is: die eigenzinnigheid wordt met de jaren alleen maar groter. Radiohead, al bijna twee decennia aan de top, blijft zoeken en tasten. Hun muziek - elektronica en weinig knuffelbare liedstructuren - vraagt om een actief en gretig publiek.
Het vorig jaar verschenen album The King of limbs is hun meest radicale sinds Kid A uit 1999. Beide platen vormden de basis van een weergaloos optreden in Amsterdam. Een optreden dat uniek was in zijn soort: op het podium een band die zich aan rockclichés en meedeiners onttrekt, en in de zaal 17.000 uitzinnige fans - het is een beetje alsof de wave rondgaat tijdens een experimenteel project in een theater aan de Nes.
Donderende ovatie
Het bezoek van Radiohead had het effect van een innige omhelzing. Zo zong Yorke Nude van het album In rainbows (2007) zo precies en zo gevoelig dat het publiek na de laatste noot in een donderende ovatie uitbarstte. Een ander hoogtepunt was de wijze waarop de band van Karma police, gespeeld op akoestische gitaar, direct doorschakelde naar de abstracte techniek van Feral.
Radiohead, uitgerust met een extra drummer, speelde in een decor dat de hele avond van kleur en vorm veranderde. Daarmee oogde het concert zoals het klonk: intrigerend, origineel, en voortdurend balancerend op de grens van virtuositeit en experiment.
Bekijk hier een fotoreeks van het optreden.(Door: Ronald Ockhuysen)Concertverslag: Radiohead in bloedvorm toont Ziggo Dome al zijn gezichten
Radiohead dat anno 2012 nog steeds razendsnel een Nederlandse zaal van 17.000 man uitverkoopt. Spreekt voor zich, toch? Een monumentaal album als het alweer vijftien jaar oude OK Computer blijft immers wel hangen in het collectieve geheugen. Ondanks de experimenteerdrang van Kid A werd ook die plaat door veel mensen omarmd, evenals de albums (en tournees) daarna.
Wat verder flink helpt: de duizenden fans goed op hun honger laten zitten. Tussen Hail To The Thief (’03) en de bliksemrelease van In Rainbows (’07) zat ruim vier jaar, waarna ook het weer experimentelere The King of Limbs van vorig jaar bijna vier jaar op zich liet wachten. In die volgende periode van vier jaar tourde Radiohead ook niet, dus als er anderhalf jaar na de laatste albumrelease dan een concert komt in de gloedjenieuwe Amsterdamse Ziggo Dome, dan willen we daar allemaal naar toe. Wat blijkt als na dagen van opwarmen dat concert begonnen is: het ligt helemaal lang niet altijd voor de hand dat deze band nog zo’n groot publiek vanaf het begin in de ban weet te houden, strikt muzikaal gezien.
Want genade, wat weet het vijftal - aangevuld met Portishead-drummer Clive Deamer als extra slagwerker – vanaf het begin te overweldigen met vijf nummers die de grilligste, meest experimentele kant van Radiohead door de jaren heen vertegenwoordigen. Vooruit, OK Computer-favoriet Lucky zit er in het begin al tussenin als onverwoestbare behager, maar daarvoor is er de start met The King of Limbs-opener Bloom, de Flying Lotus-achtige compositie die een stuk voller en dynamischer wordt gespeeld dan op plaat. Met hoofdrollen voor de samengespeelde jazzy ritmes van drummer Phil Selway en hulpkracht Deamer die hier meteen onmisbaar blijkt, plus een Thom Yorke die direct laat horen geweldig bij stem te zijn.
Er is al snel 15 Step met z’n merkwaardige patroon van tien beats op een 5/4maat, gevolgd door Kid A dat toch nog steeds een van de abstractere elektronicanummers van dat gelijknamige album is. Er volgt als klap op de vuurpijl een Hail To The Thief-duo: een niet eerder zo vuil gespeeld en opgeblazen klinkend Myxamotosis en de door diepe bassen, jazzy drums en claustrofobische samples gedreven protestsong The Gloaming.
Allemaal welbeschouwd geen makkelijk behapbare hits, maar donkere, uitdagende stukken muziek die je anders nooit in een zaal van 15.000+ bezoekers hoort. Dat Radiohead dit wel flikt, is nog uitzonderlijk. Het geluid in deze vierkante Dome klinkt intussen robuust hard en meestal zuiver, wat je gerust een enorme meevaller mag noemen. Al dreigt de mix wel enkele keren in een brei te verzanden als ieder bandlid voluit staat te spelen. Na dit eerste half uur krijgt de opvallend compact aanvoelende Ziggo Dome echter de andere gezichten van Radiohead te zien, met eerst rustiger, melodieuzer vaarwater in de vorm van het kalmpjes opbouwende Separator en de ontroerende In Rainbows-favorieten Reckoner en Nude. De stevige rockkant wordt intussen niet vergeten: een There There of Bodysnatchers spugen nog steeds vuur.
Als deze totaal verschillende nummers al niet de aandacht van het hele publiek pakken, dan is er altijd nog het grootste decor dat Radiohead ooit meehad op tour om je aan te vergapen. Een zaalhoge wand van LED-buizen achter gigantische LED-schermen laten alle kleuren van de regenboog zien in steeds weer andere patronen. Visuals die steeds perfect aansluiten bij de sfeer van ieder nummer. Kalm, of juist druk en claustrofobisch als het moet. Gifgroene schitteringen dus tijdens The Gloaming, of knalharde, effectieve overgangen van zachtblauw naar helrood in climaxen van Lucky en There There. Telkens weer andere kleuren en sferen, terwijl twaalf vierkante schermen boven de band continu andere richtingen op kantelen om de verrichtingen op het podium in close-up te laten zien. Bewonderenswaardig hoe goed hier over is nagedacht en hoe mooi het er allemaal uit ziet.
Alle kleuren tegelijkertijd flitsen op al die schermen bij nieuw nummer Ful Stop, een benauwende rocksong met ijle gitaarpartijen en een gejaagde drive à la Bodysnatchers. Dat is inderdaad nieuwer werk dan de The King Of Limbs-nummers in het concert, die live al helemaal hun plek binnen het oudere werk hebben gevonden. Het blijkt weer: de studioversies op plaat zijn blauwdrukken voor de veel dynamischer en vetter aangezette liveversies, zodat Lotus Flower onverwacht een stevige danskraker wordt en de nerveuze gitaren van Ed O’Brien en Jonny Greenwood van Good Morning Mr. Magpie wel heel intens maken.
Het opzwepende werk in het bijna instrumentale Feral is weer eens weggelegd voor de dubbele drums. En voor diepe bassen uit de synth van een manisch dansende Yorke, die je voelt tot in je maag. Als er al een minpuntje is te noemen over de set, dan is deze track wat onhandig ingeklemd tussen dé twee OK Computer-publieksfavorieten: een tot achterin meegezongen Karma Police en Paranoid Android, als afsluiter van de reguliere set. Een voorlopig besluit dus, want de eerste, heel spannende toegift biedt een bloedjemooi rustpunt door enkel Greenwood en Yorke op het podium met de rustig wiegende ballade Give Up The Ghost, de grootse zangmelodieën van Record Store Day-single Supercollider en een zelden gespeeld A Wolf At The Door, waarin Yorke meer een poging doet tot rappen dan zingen.
En net als je denkt dat Radiohead deze avond voor het eerst in jaren Kid A nagenoeg links heeft laten liggen, is er een laatste toegift met dé drie favorieten van dat album: treurballade How To Disappear Completely die werkelijk zorgt voor wat tranen hier en daar, een losjes groovend Everything In It’s Right Place dat Yorke inleidt met een stukje van Björk’s Unravel en als opzwepende afmaker de beats en noise van Idioteque.
Jawel, bijna een echte droomsetlist dus met bijna alle kanten van 20 jaar Radiohead erin verwerkt, op muziek van eerste albums Pablo Honey en The Bends na. In deze bloedvorm, met een band die intens speelt maar zeldzaam ontspannen en met zichtbaar plezier op het podium staat, is het eigenlijk zonde dat deze tour er na deze herfst alweer op zit. Voor nu belooft 2013 het jaar van Thom Yorke’s nevenproject Atoms For Peace te worden. En daarna? Niet te zeggen. Voor hetzelfde geld verrast Radiohead weer eens met nieuw werk, maar met hetzelfde gemak duurt het met deze perfectionisten weer twee, drie jaar. Wat niet te hopen is.
Wat ondergetekende wel zeker weet: voor de elfde keer een band zien die je na zoveel jaar nog steeds weet te verbluffen en verbazen, ook al kun je de muziek dromen en weet je onderhand wel wat te verwachten van een Radiohead-show, dat is ongekend en uitzonderlijk. En zielsgelukkig makend. Omdat het nog steeds kan.
Gezien: Radiohead, zondag 14 oktober, Ziggodome, Amsterdam. Foto's: Erik Luyten.
Radiohead liet in de Ziggo Dome rock links liggen en onderstreepte de kracht van zijn nieuwe, experimentele werk, schrijft Volkskrant-recensent Gijsbert Kamer.Vier jaar geleden was Radiohead voor het laatst in Nederland te zien, in het Westerpark in Amsterdam. Prachtig optreden, met het beeld van de ondergaande zon tijdens Lucky nog lang op het netvlies. Radiohead imponeerde door een uitgelezen balans tussen publieksvriendelijke rockliedjes met een behoorlijk meebrulelement, die vooral op hun eerste drie albums te vinden zijn, en het wat moeilijker te doorgronden elektronische werk, waarmee de band zich sinds Kid A (2000) afficheert.
Dat evenwicht werd in een uitverkochte Ziggo Dome wreed verstoord. Hetzelfde Lucky mocht als tweede liedje de liefhebbers van het 'oude' Radiohead even behagen. In de twee uur die volgden, lag de nadruk op het per album verder van rock 'n roll afliggende experimentelere werk.
Met het vorig jaar verschenen The King Of Limbs als meest vervreemdende album tot nu toe, was niet te verwachten dat Radiohead naar de Ziggo Dome zou komen voor een moppie gitaarrock; al kunnen er bijna twintigduizend man in deze nieuwe zaal en wordt door iedere artiest die zalen van die grootte aandoet de wetmatigheid gehanteerd dat je het je publiek niet te moeilijk moet maken.
Fabelachtig
Radiohead had zondag lak aan dergelijke conventies. Het zwaartepunt lag bij The King Of Limbs, hun slechtst verkochte maar zonder meer spannendste album tot nu toe. Een meezingbaar liedje is er niet op te vinden, maar live stegen vanaf de opening Bloom alle nummers boven zichzelf uit. Wat hielp, was allereerst het fabelachtig mooi afgestelde geluid. Een knisperend synthloopje werd nooit verdrukt door gitaar- of drumwerk, en de tweede drummer Clive Deamer verbreedde het geluid meer dan dat hij het verdiepte.
En dan was er het oogverblindende spel met licht, videobeelden en decorstukken. Prachtig hoe tegen een bloedrode achtergrond tijdens You And Whose Army?, dat met de ogen dicht al kippenvel bezorgde, de verbeten zingende kop van Thom Yorke van alle borden de zaal in keek.
Licht en geluid droegen ertoe bij dat het grote Ziggo Dome opmerkelijk intiem voelde. En dan was er natuurlijk de bloedstollende muziek.
De eerste twee albums werden genegeerd. Geen Creep, Just, Street Spirit of High And Dry dus. Van hun succesvolste plaat OK Computer kwamen behalve Lucky aan het slot Karma Police en Paranoid Android voorbij, maar veelzeggend wellicht klonken die fletser en vlakker dan het altijd voor moeilijk gehouden recente werk.
Gebeuk
Adembenemend was bijvoorbeeld het dubbele drumwerk waarmee Seperator begon. Toen halverwege Yorke zelf zeer subtiel begon te soleren hielden de drummers op tegen elkaar in te spelen, om gelijk op te gaan. Dat was een moment uit velen waarin de kracht van het nieuwe werk werd onderstreept.
Radiohead durfde het aan experimentele muziek groot te presenteren en het publiek ging er volledig in mee. Een tot voor kort live onuitvoerbaar geacht amorf nummer als Kid A, bleek toch te spelen. En heerlijk dat vervreemdende stuk elektronisch gebeuk in Feral tussen de hits van OK Computer aan het slot.
Toen kwam er nog een reeks toegiften, met Everything In It's Right Place als zoveelste hoogtepunt. Er is geen band die dit aandurft, er is geen band die dit kan. Radiohead bewees zich als het allerbeste en meest spannende wat popmuziek in 2012 te bieden heeft.
