Opzij opzij opzij

 

Opzij recenseert ongeschreven boek: drie sterren

MET UPDATE - Is dat even een mooie recensie ! Stille mensen van Esther Ending krijgt in het septembernummer van het feministisch maandblad Opzijdrie sterren. Recensente Daniëlle Serdijn heeft de veren al klaar: ze noemt het kraakpandsaga een 'bomvolle, geëngageerde roman'. Naar de boekhandel gesneld dan maar. Echter: geen boek te vinden. Op internet dan? Nee, volgens Bruna is het nog niet verschenen. De uitgever maar even gebeld. "Het boek is helemaal nog niet af," zegt Anne van Berkel van Prometheus. Oeps!

"Er is nog geen manuscript en er is ook nog geen drukproef de deur uitgegaan," zegt Van Berkel. "Het is me een raadsel hoe Opzij het boek kan recenseren. Esther is net over de helft van het boek."

De flaptekst van het boek stond wel in de najaarsgids van Prometheus. Zou het daar aan kunnen liggen? "Stille mensen stond inderdaad voor het begin van het najaar gepland. Maar die data veranderen zo vaak, dat is algemeen bekend." Ze heeft het boek dus gerecenseerd aan de hand van een flaptekst? "Inderdaad." 

Opzij maar even gebeld. Cultuurchef Femke van Wiggen reageert in eerste instantie koeltjes: "Dat boek is inderdaad uitgesteld. Wij hebben een heel vroege deadline, dus dat gebeurt wel vaker."
Maar hoe kan Daniëlle Serdijn een inhoudelijk oordeel vellen over een niet-bestaand boek? "Ik heb begrepen dat ze een groot deel gelezen heeft."

Serdijn, tevens actief als recensente bij de Volkskrant en jurylid bij de BNG Nieuwe Cultuurpijs, is zelf onbereikbaar vanmiddag. Ook voor haar collega's. Opzij-hoofdredactrice Margriet van der Linden reageert wel. Vanuit een vergadering zegt ze: "Ik heb Daniëlle niet gesproken, maar als het waar is dat ze een niet-bestaand boek heeft gerecenseerd is dat op zijn minst aanleiding om uit te zoeken hoe dit heeft kunnen gebeuren.

Opzij-recensente: 'Dit verdient geen schoonheidsprijs'

MET UPDATE - Eén persoon was nog niet aan het woord gekomen in het verhaal rond de recensie van het ongeschreven boek in Opzij: de recensent van het ongeschreven boek zélf. Daniëlle Serdijn over het verschil tussen recensies en signalementen en tussen beoordelingssterren en urgentiesterren. "Het aantal sterren boven zo’n stukje geeft aan wat de urgentie van het boek is binnen het totale aanbod van dat moment."

U recenseert een ongeschreven roman. Hoe heeft dit kunnen gebeuren?
"Luister eens, het is een aankondiging, geen recensie. Een signalement."

Wat heeft u precies gelezen van het boek van Esther Endin?"Die stukjes worden lang van tevoren geschreven op basis van de kennis die we dan hebben dankzij drukproeven, fragmenten en samenvattingen."

Dus u heeft de recensie op basis van een flaptekst geschreven?
"Ja, een samenvatting. In dit geval is dat fout gegaan omdat het boek nog niet is verschenen. Maar het is dus geen recensie."

Hoe heeft u kunnen bepalen dat het niet-geschreven boek van Ending een 'bomvolle, geëngageerde roman' is?
"Op basis van de gebeurtenissen die beschreven stonden in de informatie die ik had. Het verdient geen schoonheidsprijs die stukken soms te moeten baseren op een minuscuul fragment, maar een gewoonte is het niet."

U geeft het boek drie sterren. Leg eens uit hoe u tot die beoordeling bent gekomen.
"Het aantal sterren boven zo’n stukje geeft aan wat de urgentie van het boek is binnen het totale aanbod van dat moment."

Denkt u dat de lezers óók weten dat die sterren dus níet aangeven wat Opzij inhoudelijk van een boek vindt?
"Dat weet ik niet. Ik snap de verwarring die daarover bestaat."

UPDATE, 15.29 uur - Opzij-hoofdredacteur Margriet van der Linden introduceert in NRC de nieuwe term 'signalementen met een recenserend karakter' en belooft beterschap. Na 'intern overleg' is besloten dat het voortaan een vereiste is dat de recensent iets van het boek leest.

Herman van Veen verwoorde dit als volgt:

Opzij, opzij, opzij,
maak plaats, maak plaats, maak plaats,
Ik heb ongelofelijke haast.
Opzij, opzij, opzij,
want ik ben haast te laat,
Ik heb maar een paar minuten tijd.




En dit werd door Opzij geinterpreteerd als:

Opzij stuurt critica Serdijn de laan uit

door Arjen Fortuin

Maandblad Opzij heeft recensente Daniëlle Serdijn weggestuurd. De critica gaf bij een korte bespreking in het septembernummer drie sterren aan Stille mensen, de nieuwe roman van Esther Ending, maar dat boek is nog niet af. Hoofdredacteur Margriet van der Linden had het vorige week nog over een bedrijfsongeval en zag geen reden voor stappen tegen Serdijn. Reacties van lezers hebben haar inmiddels op andere gedachten gebracht: „De integriteit van Opzij staat voorop, als lezers daar vraagtekens bij plaatsen is mijn optelsom gemaakt. Dat is ook mijn taak, al is dit geen beslissing die je makkelijk neemt.” Volgens Serdijn, die ook voor de Volkskrant schrijft, bestaat de rubriek waarin het stukje verscheen uit signalementen die Opzij als recensies wil presenteren. „Als er dan iets misgaat, is de eenvoudigste oplossing om een freelancer te offeren.”